Facebook Sayfamızdan Bizi Takip Edebilirsiniz. 

Sistemik Hastalıkların Ağız İçi Belirtileri

Sistemik rahatsızlıkların ağız içi bulguları bazen hastalığın erken döneminde teşhis edilmesinde ya da ayırıcı tanıda yardımcı olmaktadır.

Diyabet:

Yine ırk ve çevre faktörlerine bağlı olarak insüline bağlı diyabet prevalansı da değişkenlik göstermektedir. Median rhomboid glossitis (MRG) dışında ağızda diyabetin özel patolojik bir bulgusu yoktur.

Ancak, diyabet hastalarında var olan bazı ağız şikâyetlerinin arttığı izlenmektedir. MRG'de dilin dorsumunda orta üçlüde sınırları belirgin, ülsere olmayan hafif pembe ya da kırmızı alan, belirgin olarak teşhis edilebilir. Bu durum diyabet hastalarında büyük sıklıkla rapor edilmektedir. Yaşlı hastalarda izlenen diyabet olgularında gerek ağız hijyeninin yeterli sağlanamaması gerekse diğer sistemik rahatsızlıklar ve fizyolojik değişiklikler (tükürük akışının azalması gibi) nedeniyle izlenen ağız içi bulgular daha da belirgindir.

Diyabet hastalarında artan diğer ağız şikâyetleri şunlardır;

  1. Dişeti iltahabı ve dişeti rahatsızlıkları
  2. Oral Kandidiasis
  3. Diş çekimi sonrası lokalize kemik iltihaplanması
  4. Ağızda yanma şikâyeti

Birçok sistemik hastalık dişeti rahatsızlıklara neden olmaktadır. İşte bunlardan biri de diyabettir. Son çalışmalardaki ortak düşünce, tip I diyabetin erken döneminde meydana gelen dişetindeki iltihabi değişikliklerin, diyabeti olmayan hastalardaki dişeti iltihabının özelliklerini taşıdığını göstermektedir. Ancak, tip 1 diyabet hastalarında dişeti cebinde izlenen bakteriyel floranın dağılımındaki ciddi değişiklik iki olgu arasındaki en önemli farklılıktır.

Birçok çalışma; diabetes mellitus ile oral cadidiasis, mukozada hassasiyet ve yanma (BMS) arasında bir ilişki olduğunu tanımlamaktadır. Artan genetik hassasiyet, değişen immun cevap ve oluşan ağız şartları Candida kolonizasyonu için uygun bir ortam oluşturmaktadır. Protez kullanan yaşlılarda da BMS'a sıklıkla rastlanmaktadır. Ağız mukozasındaki yanma hissi protezin çıkarılmasıyla azalır. Özellikle elli yaşın üzerindeki kadınlarda gözlenir. Diyabet dışında BMS'u etkileyen değişik etyolojik faktörler; demir, protein, B2, B12, B6 vitamin eksikliği gibi sistemik rahatsızlıklar, düzgün olmayan parlatılmamış yüzeyli protezlerin kullanımı, aşırı antibiyotik kullanımı, reflu, ağız gargaraları ve ağız kuruluğudur.

BMS ağrılıdır ve ağrı genellikle sabah yoğundur. Ağız kuruluğu ve tat alma duyusunda azalma vardır. Özellikle tatlı gıdaların daha az, ekşi ve acı gıdaların daha fazla algılandığı belirtilmiştir.

Osteoporoz:

Yaşın ilerlemesiyle birlikte kemiğin yapım ve yıkım aktiviteleri azalır. Dişlerin çekilmesi ile oluşan dişsizlik durumu protezi tutan kemiklerin erimesini hızlandırır. Erime sonucu üst çenede daralma, alt çenede genişleme meydana gelir. Osteoporoz çene kemiklerinde erimeye hatta kırılmaya neden olabilir. Ancak, kemik mineral miktarı ile dişeti kemik kaybı arasında belirgin bir korelasyon henüz kanıtlanamamıştır.

Protezi tutan kemiklerin erimesinde rol oynayan lokal faktörler; uzun süren dişsizlik durumu, çene kemiklerinde yapılan cerrahi müdahaleler, aşırı yüklenme, diş sıkma, protezlerin sürekli (gece ve gündüz) kullanılması sayılabilirken, genel faktörler; osteoporoz (yaşa, malnutrisyona bağlı), kalsiyum ve vitamin D eksikliği sayılabilir. Kemik mineral yoğunluğunu ölçmek için yapılan radyolojik incelemelerde, özellikle kadınlarda kaybın daha hızlı veya fazla olduğu saptanmıştır.

Kortikal kemikteki porosite vücudun diğer kemiklerinde olduğu gibi artmaktadır. Yapılanbirdiğerçalışmadaosteoporozuolankişilerdekemikmineralyoğunluğunun normal kişilere göre 2 kat daha az olduğu belirtilmiştir. Osteoporozu önlemek için uygulanan tedavilerin başında; östrojen tedavisi ve beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi gerekmektedir. Günlük kalsiyum takviyesi kret rezorbsiyonunu yavaşlatır.


Pernisiyöz Anemi:

Pernisiyöz anemi çok sık rastlanmayan daha çok yaşlı hastalarda izlenen bir durumdur. Cobalamin (vitamin B12 ve extrinsic factor) absorbsiyonun az olması nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Pernisiyöz aneminin klinik bulgularında hasta aşırı yorgunluktan ve halsizlik, baş ağrısı, nefes darlığından şikâyet eder. Bütün bu şikâyetler tüm anemilerde olduğu gibi kanın oksijen taşıma kapasitesindeki azalmadan kaynaklanmaktadır. Ağız bulgularına bakıldığında pernisiyöz anemide dikkati çeken dil, dudak ve ağız içi yumuşak dokularda belirgin olan yanma hissidir. Olgularının %50-60'ında dilin etkilendiği görülür. Yine yumuşak dokuda kırmızı lekeler gözlenebilir. Olgunun şiddeti ve süresine göre bu belirtilerin yaygınlığı ve şiddetinde artış izlenmektedir.

Hipotiroidizm:

Troid hormonun azalmasıyla karakterize bir hastalık olan hipotroidizm primer ve sekonder olarak 2 tiptir. Yaşlı bireyler için genellikle sekonder tipteki hipotroidizm önem kazanır. Sekonder hipotroidizm de pitiuter bezler yeterli miktarda TSH (thyriod stimulating hormone) salgılayamazlar. Örneğin, beyin tümörlerinde uygulanan radyasyon tedavisi sonrası alınan ışının salgı bezleri üzerindeki olumsuz etkileri sonucu TSH salınımı azalacak ve hipotiroidizm tablosu izlenecektir.
Oral bulgular değerlendirildiğinde glukozaminoglukan birikimine bağlı olarak dudaklarda kalınlaşma görünümü izlenir. Yine aynı nedenden dolayı dilde de yaygın bir kalınlaşma izlenir. Sonuçta, yaşlı kişilerde ağız ortamında izlenen patolojilerin bir bölümü zayıf ağız hijyeni nedeniyle oluşur. Bazıları ise sistemik hastalıklar nedeniyle ortaya çıkar ve hastalılığın bir belirtisi olarak izlenirken hastalığın iyileşmesiyle birlikte ağız sağlığı da geri döner.
Kaynak: Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yaşlı Sağlığı Modülleri

YasliHasta.Com Mobil Uygulamalar

YasliHasta.Com Ailesi bir çok sektörden aydın insanları ekibinde barındıran ve tamamen bakıma muhtaç insanlarımız için proje üreten Türkiye'nin en saygın portallarından birisidir. Bu noktada ücretli veya ücretsiz bir çok mobil uygulamalar sizinle buradan tanıtılacaktır. Çağımızın bilgi teknoloji olması gereği ekibimizde bir çok teknoloji uzmanı barındırmaktayız. Siz değerli vatandaşlarımız portalımız sayesinde bir çok engeli sizler için oluşturduğumuz haber ve makaleler ile aşabileceksiniz... devamını oku

Yazarlarımız

Muhammet Damar YasliHasta.comMustafa Ersin Şenkurt YasliHasta.comMehmet Mustafa Açıl YasliHasta.comYaşar Dereli YasliHasta.comyazar-yaslihasta-com-gkoseyazar-yaslihasta-com-aaydinyazar-yaslihasta-com-htdamaryazar-yaslihasta-com-bdamaryazar-yaslihasta-com-hakki-canyazar-yaslihasta-com-tum-yazarlarl

*/