Facebook Sayfamızdan Bizi Takip Edebilirsiniz. 

Yaşlılar İçin Egzersizin Yararları

Gençlerde olduğu gibi yaşlı bireylerde de düzenli egzersizin çok sayıda yararı bulunmaktadır. Ana başlıklar olarak kardiyovasküler, nörofizyolojik, kas iskelet sistemi sağlığı üzerine etkileri yanında vücut kompozisyonu ve metabolizma üzerine de kanıtlanmış birçok faydası bulunmaktadır.

Kişide hem fizyolojik sistemlerdeki kapasiteyi arttırma, bozulma eğilimi gösteren fonksiyonlarda düzelme, kognitif, moral ve bilişsel aktivitelerin tümünde iyilik sağlar. Bunun yanında özellikle kas iskelet sisteminde, kas kütlesinde ve kuvvetinde artma, eklem hareket açıklığında düzelme, propriyosepsiyonda artma, reaksiyon zamanını düzeltme, dengeyi düzelterek düşmede azalma, gibi faydalar sağlar. Kişinin bağımsızlığında artmaya ve fonksiyonel engelliğinin azalmasına yardımcı olur.

Egzersize Potansiyel Kontrendike Olabilecek Durumlar ve Riskler

Egzersizin faydaları yanında bazı riskleri de bulunmaktadır. Yaşdan bağımsız olarak tüm yaş gruplarında kişinin aşırı ve ani yüklenmelerle başlayan hızlı, kontrolsüz egzersiz programları sonrasında oluşabilecek yumuşak doku ve eklem yaralanmaları yanında düşük enerjili veya yüksek enerjili kırıklar olabilir. Ancak bunlar önlenebilir.
Bu risklerin yanında potansiyel kontrendike olduğu durumlar vardır. Bu kontrendikasyonlar özellikle güçlendirme egzersizleri ve dayanıklılık (endurans, aerobik) egzersizler için geçerlidir.

Yaşlı bireylerde tüm potansiyel kontrendike durumlar ve risklerin denetimi için en önemli parametre, uygulanan egzersiz süresi ve düzeyinin, egzersiz öncesi dönemden ılımlı fark göstermesidir. Bu fark ne egzersizin yararını ortadan kaldıracak kadar az olmalı ne de egzersizin risklerini ortaya çıkaracak kadar fazla olmamalıdır.

Kişiye Özel Egzersiz Reçetesi Kavramı ve Önemi

Egzersize ait yararların belirginleştirilebilmesi, risklerin azaltılıp ortadan kaldırılabilmesi için esas amaç yaşlı bireye ait özel programın belirlenebilmesidir. En ideali egzersiz öncesi genel bir değerlendirme ve kontrendike durumların tespiti ile birlikte oluşturulan kişiye özel program, bilgilendirme, öneriler, değerlendirme ve organizasyondur.


Egzersiz Öncesi Değerlendirme

Egzersiz planlanması, daha önce bahsedildiği gibi kişinin genel değerlendirilmesi ile başlar. Genellikle elli yaş üstü daha önce aktif egzersiz programına katılımı olmayan sedanter kişilerin tümünün egzersiz programlarına başlamadan önce iyi bir öykü ve fizik muayeneden geçmesi, kardiak risk faktörleri (hiperkolesterolemi, kan basıncı yüksekliği, sigara kullanımı, obezite, sedanter yaşam) açısından taranması, belirti ve bulgularının denetimi yanında fiziksel limitasyonlarının belirlenmesi gerekir. Bu limitasyonların belirlenmesi tedavi planı ve takibi için önemlidir. Önemli olan bu kişilerin egzersiz konusunda uzmanlaşmış fizik tedavi ve rehabilitasyon uzman hekiminin gözetiminde egzersiz programına dahil olmasıdır. Buna verilebilecek en iyi örnekler kardiak by- pass ameliyatı ya da kalp krizi sonrası, kardiak rehabilitasyona dahil olarak egzersiz yapan hastalardır. Amerikan Spor Hekimleri Birliği tüm sedanter ve minimal düzeyde aktif olan ve egzersize başlamayı düşünen kırk beş yaş üstü erkek ve elli beş yaş üstü kadın bireylere egzersiz testi uygulanmasını önermektedir.

Ayrıca egzersiz için limitasyon oluşturabilecek kontrol altında olan veya olmayan tüm hastalıklar (hipertansiyon, koroner arter hastalığı, kalp kapak hastalıkları, kalp yetmezliği, ritim bozukluğu, kronik akciğer hastalıkları gibi kardiyopulmoner hastalıklar yanında osteoartrit (kireçlenme), osteoporoz (kemik erimesi), artrit (iltihaplı romatizma) gibi eklem hareket açıklığında, eklemin mobilizasyonunda ve propriyosepsiyonda (derin duyuda) bozulma yaratabilecek kas iskelet sistemi hastalıkları ve diabetes mellitus (şeker hastalığı), periferik nöropati, parkinsonizm, geçirilmiş inme, alzheimer hastalığı gibi denge ve koordinasyon bozuklukları ile reaksiyon zamanında güçlükler yaratabilecek nörolojik durumlar değerlendirilmelidir.

Tüm bu değerlendirmeler elbette yaşlının egzersize uyumunu ve yatkınlığını arttırmanın yanında egzersiz reçetesinin doğru çizilebilmesi ve egzersiz programının devamı için çok önemlidir. Hastanın değerlendirimi özellikle kişinin egzersize engel olarak görebileceği tüm faktörlerin tanımlanması önemlidir çünkü bu engellerin tanımlanması hasta ile egzersiz uyumunu ve hastanın egzersize katılımını arttırır. Örneğin şiddetli düzeyde kalça osteoartriti (kireçlenmesi) bulunan bir hastaya dayanıklılık (endurans, aerobik) egzersiz olarak yürümenin verilmesi programın başarısını kötü yönde direkt etkileyeceği gibi romatoid artrit hastası olan bir hastanın aktif döneminde progresif resiztif dirençli egzersiz yapması da başarıyı azaltır. Bunun yanında ilk örnekteki hastaya verilen yüzme ve su içi egzersizler kişinin hem hastalığında iyileşmeye hem de egzersizin faydalarını multisistemik olarak daha fazla görmesine neden olur.

İyi bir egzersiz reçetesi kişinin; sağlık anamnezi, risk faktörleri, kişisel hedefler, egzersiz özellikleri ve spesifik egzersiz gereksinimlerinin yanında yapılması gereken yaşam tarzı modifikasyonları ile beraber reçetelendirilen egzersiz türüne yönelik, ısınma, egzersiz yoğunluğu, egzersiz tipi, süresi ve sıklığı bilgisini de içermelidir.


Kaynak: Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yaşlı Sağlığı Modülleri

YasliHasta.Com Mobil Uygulamalar

YasliHasta.Com Ailesi bir çok sektörden aydın insanları ekibinde barındıran ve tamamen bakıma muhtaç insanlarımız için proje üreten Türkiye'nin en saygın portallarından birisidir. Bu noktada ücretli veya ücretsiz bir çok mobil uygulamalar sizinle buradan tanıtılacaktır. Çağımızın bilgi teknoloji olması gereği ekibimizde bir çok teknoloji uzmanı barındırmaktayız. Siz değerli vatandaşlarımız portalımız sayesinde bir çok engeli sizler için oluşturduğumuz haber ve makaleler ile aşabileceksiniz... devamını oku

Yazarlarımız

Muhammet Damar YasliHasta.comMustafa Ersin Şenkurt YasliHasta.comMehmet Mustafa Açıl YasliHasta.comYaşar Dereli YasliHasta.comyazar-yaslihasta-com-gkoseyazar-yaslihasta-com-aaydinyazar-yaslihasta-com-htdamaryazar-yaslihasta-com-bdamaryazar-yaslihasta-com-hakki-canyazar-yaslihasta-com-tum-yazarlarl

*/