Facebook Sayfamızdan Bizi Takip Edebilirsiniz. 

Yaşlılarda Ağrı Tanı Ve Tedavisini Etkileyen Faktörler

İleri yaş grubunda ağrı tanı ve tedavisini etkileyen faktörler temel olarak üç ana grupta toplanabilir: 

1.Yaşlanmayla Birlikte Ortaya Çıkan Fizyolojik Değişikliklere Bağlı Faktörler:

Birçok sağlık sorununun bir arada olması

Görme yetisinde maküla dejenerasyonu, katarakt, glokom vb. sorunlar nedeniyle azalma ve görsel algıya yönelik olarak hazırlanan ağrı skalalarının kullanılamaması,

Bellek bozukluğu

İşitme sorunları

Soyutlama sorunları

Yazılı verileri tanımlama yetisinde azalma ve kısıtlanma

Yan etkilere karşı duyarlılığın artması

Yaşlanma ile birlikte ortaya çıkan farmakokinetik ve farmakodinamik değişiklikler

Nöropatiler

2.Eğitim Ve Davranışsal Değişikliklere Bağlı Engellerden Kaynaklanan Faktörler

Sağlık ve bakım personelinin ağrının değerlendirilmesi ve yönetimine ilişkin bilgi donanımlarının ve becerilerinin yetersizliği

Yaşlı bireyin ağrının gözlenebilir semptomlarını göstermemesi

Ağrıya katlanma olgusunun bireyden bireye değişiklik göstermesi

Yaşlı bireyin ağrı sözcüğünü kullanmaması, ağrıyı bildirmemesi

Tedavide bağımlılık ve tolerans korkusu

Din etkisi

3.Yasal Düzenlemeler ve Sağlık Politikalarının Etkilediği Faktörler

İlaç dışı yöntemlerin sağlık personellerince kullanılmasına yönelik farklı düzenlemeler

Yaşlı bireyin veya yakınlarının ağrı kontrolünde kullanılan yöntemlere karşı hissettikleri korku ve çekingenlik

Opioid kullanımını kısıtlayan yasal süreçler

Mali destek ve geri ödeme ile ilgili sorunlar

Sağlık ve bakım personelinin ağrı tedavisine ilişkin eğitimlerinin yetersizliği

Yaşlıda Ağrının Değerlendirilmesine Özgün Öneriler
I- Sağlık kuruluşuna ilk başvuru aşamasında yaşlı kişi hekim tarafından inatçı ağrının varlığı ile ilgili kanıtlar açısından değerlendirilmelidir.
II- Fiziksel veya psikolojik fonksiyon kaybına neden olan veya yaşam kalitesini
etkilediği gözlemlenen her inatçı ağrı ciddi bir sorun olarak kabul edilmelidir.
III- İnatçı ağrı ile başvuran tüm yaşlılar kapsamlı ve çözüm üretici bir yaklaşım ile ele alınmalıdır.
Değerlendirme; ağrıya neden olabilecek olaylar dizisinin irdelenmesi, tanı, tedavi-bakım planı ve prognozun öngörüsü temellerine dayandırılmalıdır.

A-Öykü

1.Ağrının karakteristiği (yoğunluğu, sıklığı, lokalizasyonu, süresi, azaltan veya artıran faktörler)

2.Ağrının tanımı, günlük yaşam aktivitelerine, uykuya, iştaha, enerjiye, egzersize, kognitif fonksiyonlara, sosyal yaşama etkisi

3.Daha önce uygulanan tedavi yaklaşımları

4.Hastanın tutumu, davranışları ve inançları, tedavi ile ilgili bilgi düzeyi

5.Daha önceki tedavilerin etkinlikleri

6.Hastanın tedavi ile ilgili doyum ve tatmini üzerine yoğunlaşılmalıdır.

B-Fizik İnceleme

1.Ağrının belirtilen yeri, yayılma alanları,

2.Kas iskelet sistemi (miyofasial ağrı, fibromiyalji, inflamasyon, deformite, postür, alt ekstremite uzunluk farkları vb.)

3.Nörolojik sistem (kuvvet kaybı, hiperaljezi, parestezi ve diğer bulgular) 4-Fiziksel fonksiyonların gözlenmesi (Günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi, eklem hareket açıklıklarının ölçülmesi, ayağa kalkıp yürümeyi temel alan testler)

C-Tanısal Testler
Görüntüleme veya laboratuvara dayalı testler tedaviyi yönlendirecek ise yaptırılmalıdır.

D-Psikolojik Fonksiyonların Değerlendirilmesi
Depresyon, anksiyete gibi ruhsal değişiklikler, ağrı ile başa çıkabilme yetisi, kendine güven, ağrı ile ilgili korkuların varlığı, çaresizlik gibi durumlar değerlendirilmelidir.

E-Sosyal Destek Sistemlerinin Incelenmesi
Bakımı yapan kişi, kurum, aile ilişkileri, çalışma öyküsü, kültürel çevre, ruh hali ve bakım durumu değerlendirilmelidir.

F-Kognitif Fonksiyonun Değerlendirilmesi
Konfüzyon gelişmesi veya kötüleşmesi açısından önemlidir.

G-Hastanın Direkt Olarak Sorgulanması
Kognitif bozukluğu olmayan, hafif veya orta düzeyde demanslı yaşlılarda hekim ağrı ile ilgili olarak direkt hastadan bilgi almalıdır.

1.Hasta sorununu bizzat ifade edebiliyorsa ağrı ölçeklerine gerek kalmayacaktır.

2.Hastanın ağrıyı tanımlamasını kolaylaştıracak terimler (yanma, rahatsızlık, acı, ağırlık hissi vb.) kullanılmalıdır.

3.Ağrının tanımlanmasına yönelik sözel veya rakamsal ölçekler, ağrı termometreleri veya yüz ifadesine dayalı ölçekler kullanılabilir.

4.Çok amaçlı, çok boyutlu ölçekler ile ağrıya bağlı yeti kayıpları değerlendirilebilir.

5.Yaşlılardan sorulara yanıt dikkat, konsantrasyon ve kognitif sorunlar nedeniyle zor alınabilir. Bu nedenle genç erişkin hastalara oranla yaşlılara daha fazla zaman ayrılarak ve tekrarlara yer vererek incelenmesi uygun olacaktır. Gerekirse birkaç adımda ilerlenmeli ve yaşlının bakımını üstlenen kişilerden de yardım alınmalıdır.

6.Ağrıyı artıran, tetikleyen faktörler araştırılmalıdır. Bu amaçla hastanın sözel beyanı yanında gözlemlenmesi de önem taşır.

7.Yaşlı hastalara son bir hafta içindeki en kötü ağrı deneyimleri sorulmalıdır.

8.Kognitif bozukluğu olan yaşlılarda bellek sorunları nedeniyle yakınmalar ile ilgili sorgulamalar geniş zaman çerçevesi içinde alınmalıdır.

IV-Demanslı yaşlılarda hekim direkt olarak gözlemlerine dayanan değerlendirmesi sırasında yaşlının bakımını üstlenen kişilerden de bilgi almalıdır.
V-Değerlendirme ve tedavinin riskleri hasta ve ailesi ile tartışılmalı ve tercihleri sorulmalıdır.
VI-Ağrılı yaşlı hastalar ağrının ilerlemesi veya komplikasyonların ortaya çıkması açısından dikkatle ve sık aralıklarla takip edilmelidir. Bu amaçla ağrının yoğunluğunun, kullanılan ilaçların, ruhsal değişikliklerin kaydedilmesi, aynı değerlendirme ölçeklerinin kontrollerde de kullanılması, analjeziklerin ve farmakolojik olmayan yöntemlerin etkinliklerinin, yan etkilerinin ve hasta uyumunun ele alınması ve bu süreçte hastanın tercihlerinin de göz önüne alınması uygun olacaktır.


Kaynak: Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yaşlı Sağlığı Modülleri

 

YasliHasta.Com Mobil Uygulamalar

YasliHasta.Com Ailesi bir çok sektörden aydın insanları ekibinde barındıran ve tamamen bakıma muhtaç insanlarımız için proje üreten Türkiye'nin en saygın portallarından birisidir. Bu noktada ücretli veya ücretsiz bir çok mobil uygulamalar sizinle buradan tanıtılacaktır. Çağımızın bilgi teknoloji olması gereği ekibimizde bir çok teknoloji uzmanı barındırmaktayız. Siz değerli vatandaşlarımız portalımız sayesinde bir çok engeli sizler için oluşturduğumuz haber ve makaleler ile aşabileceksiniz... devamını oku

Yazarlarımız

Muhammet Damar YasliHasta.comMustafa Ersin Şenkurt YasliHasta.comMehmet Mustafa Açıl YasliHasta.comYaşar Dereli YasliHasta.comyazar-yaslihasta-com-gkoseyazar-yaslihasta-com-aaydinyazar-yaslihasta-com-htdamaryazar-yaslihasta-com-bdamaryazar-yaslihasta-com-hakki-canyazar-yaslihasta-com-tum-yazarlarl

*/