Facebook Sayfamızdan Bizi Takip Edebilirsiniz. 

Yaşlılarda Çoklu İlaç Kullanımı ve Buna Bağlı Olarak Ortaya Çıkan İlaç Etkileşmeleri

Hastanın farklı doktorlara giderek çok sayıda reçete alması, reçetelere çok sayıda ilaç yazılması, doktorların fazla sayıda ilaç yazmaya eğilimli olmaları, hastaların fazla sayıda ilaç beklentileri, yaşlılarda tanıya değil semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması, hastanın veya doktorun tercihi olarak kullanılan ilaçların otomatik olarak tekrar yazılması, çok sayıda reçetesiz ilaç satılması, yaşlı hastaların aile bireylerinden veya çevreden ilaç alarak kullanma eğiliminde olması, kadın olmak, eğitim düzeyinin düşük olması, yaşlılıkla birlikte birden fazla hastalığın sıklıkla bir arada bulunabilmesi gibi nedenlerle ileri yaş grubunda çoklu ilaç kullanımı klinik bir sorun oluşturmaktadır.


İlaçların bir arada kullanımına bağlı olarak ölümle de sonuçlanabilen çeşitli yan tesirler ortaya çıkabilmektedir. Yaşlıların aynı anda birçok ilacı kullanması maliyet yönünden sakıncalar doğurduğu gibi aynı zamanda hastalarda karışık tedavi rejimlerine uyum (uyunç) bozukluklarına da neden olmaktadır. Yaşlılıkta genellikle kalp-damar hastalığı tedavisinde kullanılan ilaçlarla psikolojik bozukluklara yönelik ilaçlar birlikte kullanılmaktadır. Buna bağlı olarak ortaya çıkan yan tesirler şöyle sıralanabilir:

Ağız kuruluğu

Konfüzyon (sersemlik ve zihin bulanıklığı)

Bilişsel (düşünme, algılama, hatırlama) bozukluk

Tansiyon düşüklüğü

Akut böbrek yetmezliği

Ödem ve kalp yetmezliğinin kötüleşmesi

Mide-bağırsak fonksiyonlarında değişme

Yürüyüş ve hareket bozuklukları

İlaç-ilaç etkileşimleri 3 farklı şekilde ortaya çıkmaktadır:
1.Farmakodinamik Etkileşmeler (İlaçların Vücuda Etkileri): Bu grupilaç etkileşmelerinde bir ilaç diğer ilacın etkisini benzer bir yol üzerindenveya farklı bir mekanizma üzerinden güçlendirmek/zayıflatmak ya da ortadankaldırmak şeklinde değiştirebilir. Ayrıca, bir ilaç diğer bir ilaçla kimyasal olarak bağlanarak da etkisini kaybedebilir. Örneğin kan pıhtılaşmasını önlemek için kullanılan heparinin etkisi kendisiyle kimyasal bağ oluşturan protamin sülfat ile engellenebilir.
2.Farmakokinetik Etkileşmeler (Vücudun İlaçlara Etkileri): Bir ilacın mide-bağırsak kanalından emilimi, vücutta dağılımı, özellikle karaciğerde olmak üzere çeşitli enzimlerle metabolizması ve böbrekler yoluyla vücuttan atılımının diğer bir ilaç veya ilaçlar etkisiyle artma veya azalmasına dayanan ilaç etkileşmelerini kapsar. Çoğunlukla metabolizma düzeyinde ortaya çıkmaktadır. Bu tip etkileşmeler sadece ilaç-ilaç arasında değil ilaç-besin arasında da görülebilmektedir. Bu etkileşme sıklıkla ilaçların mide-bağırsak kanalından emilimleri basamağında görülmektedir. İlaç kullanımı sırasında greyfurt suyu içilmesi bu ilacın metabolizmasını gerçekleştiren enzimlerin çalışmasını baskılayarak; brüksel lahanası veya brokoli gibi besinlerin ise bu enzimlerin çalışmasını artırarak ilaç kan düzeyini değiştirebildiği gösterilmiştir.
3.Farmasötik Etkileşmeler: İlaçların damar içine solüsyon (sıvı) şekilde birlikte verilmeleri sırasında yani henüz vücut dışındayken etkileşerek geçimsizlik göstermeleridir. Örneğin bir antibiyotik olan ampisilinin damar yoluyla verilmesi sırasında kullanılan serumun glukoz içermesi veya yine damar yoluyla enfeksiyon tedavisi için kullanılan tetrasiklin grubu ilaçlarla kloramfenikolün birlikte verilmesi bu ilaçlar henüz vücut dışındayken olumsuz etkileşmelere ve dikkatsizlik sonucu damar içine verilmeleri durumunda ciddi yan tesirlere yol açabilmektedir. İlaçların vücut dışında etkileşmeleri sadece diğer bir ilaçla karıştırılmaları sonucu değil aynı zamanda insülinin damar yoluyla verilmesi sırasında kullanılan serum seti plastik borularına bir miktar yapışmasında olduğu gibi tıbbi malzemelerle de ortaya çıkabilmektedir. Buna bağlı olarak ilaç, vücuda yeterli düzeyde verilememektedir.
Kaynak: Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yaşlı Sağlığı Modülleri

YasliHasta.Com Mobil Uygulamalar

YasliHasta.Com Ailesi bir çok sektörden aydın insanları ekibinde barındıran ve tamamen bakıma muhtaç insanlarımız için proje üreten Türkiye'nin en saygın portallarından birisidir. Bu noktada ücretli veya ücretsiz bir çok mobil uygulamalar sizinle buradan tanıtılacaktır. Çağımızın bilgi teknoloji olması gereği ekibimizde bir çok teknoloji uzmanı barındırmaktayız. Siz değerli vatandaşlarımız portalımız sayesinde bir çok engeli sizler için oluşturduğumuz haber ve makaleler ile aşabileceksiniz... devamını oku

Yazarlarımız

*/